Jakie objawy psychozy alkoholowej u bliskiego wymagają wezwania 112?

Jak rozpoznać zagrażające życie objawy psychozy alkoholowej?

Zadzwoń na 112, gdy widzisz zagrożenie życia, ciężkie objawy somatyczne, zaburzenia świadomości, przemoc lub ryzyko samobójstwa.
Psychoza alkoholowa może gwałtownie się nasilić. Objawy alarmowe to między innymi splątanie, niepoznawanie bliskich, bardzo szybkie bicie serca, wysoka temperatura, obfite poty, drgawki lub pierwszy w życiu napad. Niepokoją krwawe wymioty, czarne stolce, powtarzające się wymioty z niemożnością przyjmowania płynów, trudności w oddychaniu czy sinienie warg. Bezwzględnego wezwania wymagają myśli samobójcze, groźby wobec innych, próby samookaleczenia, ataki szału oraz każdy uraz głowy czy upadek. Wezwij pomoc także wtedy, gdy podejrzewasz przyjęcie innych substancji, leków czy dopalaczy.

Które zachowania wskazują na ryzyko agresji lub samookaleczenia?

Wysokie ryzyko to groźby, dostęp do narzędzi, rozkazujące głosy, skrajna paranoja i autodestrukcyjne gesty.
Uwagę powinny zwrócić między innymi:

• wypowiadanie planów odebrania sobie życia lub skrzywdzenia kogoś
• chwytanie noży, łamanie butelek, szukanie sznura czy kabli
• wychylanie się przez okno, wychodzenie na dach, kładzenie się na jezdni
• zaciskanie pięści, szybkie nerwowe ruchy, napad furii
• „głosy”, które każą coś zrobić lub krytykują
• skrajna podejrzliwość, przekonanie, że ktoś „czyta myśli” lub „chce zabić”
• uderzanie głową w ścianę, cięcie skóry, przypalanie

Czy omamy i urojenia zawsze wymagają wezwania 112?

Nie zawsze, ale reaguj natychmiast, gdy towarzyszy im zagrożenie, ciężkie objawy fizyczne lub zaburzenia świadomości.
Samo występowanie omamów i urojeń nie musi oznaczać pilnego wyjazdu zespołu ratownictwa. Wezwij 112, jeśli pojawia się agresja, myśli samobójcze, dezorientacja, drgawki, uraz, bardzo szybkie tętno, wysoka gorączka, trudności w oddychaniu, silne odwodnienie lub podejrzenie innych substancji. Zadzwoń także przy pierwszym w życiu epizodzie, nagłym nasileniu objawów, w ciąży lub po świeżym urazie głowy. Gdy osoba jest spokojna, zorientowana i bez ryzyka, rozważ pilną konsultację psychiatryczną poza trybem 112. W razie wątpliwości lepiej wezwać pomoc.

Jak odróżnić delirium tremens od halucynozy alkoholowej?

Delirium tremens to stan zagrożenia życia z zaburzeniami świadomości, a halucynoza to głównie omamy przy zachowanej orientacji.
Delirium tremens zwykle rozwija się po kilku dniach od odstawienia alkoholu. Pojawia się silny lęk, dezorientacja, niepokój psychoruchowy, bardzo szybkie tętno, poty, gorączka, wysokie ciśnienie. Częste są drżenia całego ciała, omamy wzrokowe i dotykowe, a także drgawki. To wymaga pilnej hospitalizacji. Halucynoza alkoholowa bywa związana z długotrwałym piciem i często dotyczy omamów słuchowych oraz urojeń prześladowczych. Świadomość i orientacja pozostają zazwyczaj zachowane, a objawy wegetatywne są słabsze. Mimo to stan wymaga szybkiej oceny psychiatrycznej, zwłaszcza gdy rośnie ryzyko przemocy lub samouszkodzenia.

Jak bezpiecznie zabezpieczyć osobę do przyjazdu pogotowia?

Zapewnij bezpieczeństwo bez użycia siły, ogranicz bodźce i usuń zagrożenia, a rozmowę prowadź spokojnie i rzeczowo.
Najważniejsze zasady:

• zadbaj o własne bezpieczeństwo i ewentualną drogę wyjścia
• usuń z otoczenia ostre i ciężkie przedmioty, schowaj leki, zamknij okna i balkon
• ogranicz bodźce, wycisz dźwięki, przygaś światło, odsuń gapiów
• mów krótko i spokojnie, nie oceniaj, nie kłóć się, nie podważaj przeżyć
• nie dotykaj bez zapowiedzi, zachowaj bezpieczny dystans
• nie podawaj alkoholu ani leków uspokajających na własną rękę
• wodę podawaj tylko osobie w pełni przytomnej, bez ryzyka zachłyśnięcia
• przy drgawkach ułóż na boku, odsuń twarde przedmioty, nic nie wkładaj do ust
• nie przewoź samodzielnie w stanie ciężkim, poczekaj na zespół ratownictwa

Jakie informacje należy przekazać dyspozytorowi 112?

Powiedz, co się dzieje, gdzie, od kiedy i jakie jest ryzyko, a także podaj kluczowe dane medyczne.
Przygotuj:

• dokładny adres oraz sposób dostępu do miejsca zdarzenia
• kto potrzebuje pomocy, wiek i płeć
• objawy, ich nasilenie i czas trwania, w tym omamy, urojenia, agresja, myśli samobójcze
• kiedy i ile alkoholu wypito, ewentualne inne substancje
• choroby, przyjmowane leki, alergie, ewentualna ciąża
• drgawki, urazy, upadki, utrata przytomności
• dostęp do niebezpiecznych narzędzi lub broni, obecność zwierząt
• kto jest na miejscu i czy potrzebna jest policja

Czy ciężkie odwodnienie i drżenia wymagają natychmiastowej pomocy?

Tak, mogą świadczyć o ciężkim zespole abstynencyjnym i groźnych zaburzeniach elektrolitowych.
Silne drżenia, obfite poty, szybkie tętno, zawroty głowy, suchość w ustach, brak lub bardzo mało moczu, nieustanne wymioty i skurcze mięśni to sygnały alarmowe. Ten stan grozi drgawkami i zaburzeniami rytmu serca. Nie próbuj „leczyć” alkoholem ani przypadkowymi lekami. Zadzwoń na 112, zwłaszcza gdy osoba nie toleruje płynów, jest splątana lub ma objawy odwodnienia z osłabieniem i omdleniami.

Co zrobić po przyjeździe ratowników i jak dalej pomagać?

Współpracuj z zespołem, przekaż zebrane informacje, a potem zorganizuj leczenie uzależnienia i wsparcie bliskich.
Po przyjęciu do szpitala lub konsultacji medycznej warto zaplanować dalsze kroki. Wskazane bywa medyczne odtrucie i stabilizacja stanu, a następnie terapia uzależnienia. Wsparcie psychiatryczne pomaga w kontroli omamów i urojeń oraz w profilaktyce nawrotów. Dla rodziny przydatna jest psychoedukacja i grupa wsparcia. W domu ogranicz dostęp do alkoholu i niebezpiecznych narzędzi. Ustal prosty plan kryzysowy na przyszłość, z jasnymi zasadami reagowania, gdy znów pojawią się niepokojące objawy. Pamiętaj, że im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na poprawę.